|
Κατής Τρύφωνας | Λήμνος | Βιογραφικά στοιχεία
• Τόπος γέννησης

Τσιμάνδρια, Λήμνος
• Χρόνος γέννησης

1929
• Προσωνύμιο («Παρατσούκλι»)

‘Σκορδαλιάς’
• Ιδιότητα

Ο Τρύφωνας Κατής έπαιζε μπουζούκι, ενώ περιστασιακά συμμετείχε σε κομπανίες, συνοδεύοντας άλλους μουσικούς με την κιθάρα του.

• Γονείς

Ο Τρύφωνας Κατής προερχόταν από οικογένεια που δραστηριοποιήθηκε επαγγελματικά στην αλιεία:

Ο πατέρας μου ήτανε ψαράς.

• Οικογενειακή κατάσταση

Τη μουσική πορεία του Τρύφωνα Κατή, την ακολούθησε ο μεγάλος του γιος:

Ο γιος μου ο μεγάλος ήταν 25 χρόνια ντραμίστας κάτω στην Αθήνα. Τώρα ήρθε εδώ και παντρεύτηκε. Τώρα τελευταία δούλευε με τον Τερλέγκα. Έχει παίξει και με τον Αγγελόπουλο στην Εθνική [στα κέντρα που δημιουργήθηκαν στην περιφέρεια της Αθήνας]. Ήταν τότες μια σεζόν παίξανε μαζί, μετά, βέβαια, πέθανε ο Αγγελόπουλος. [Έπαιξε] και με τον Μοναχό, με πολλούς, με τον Καμπουρίδη, πολλά χρόνια σου λέω, πολλά.

• Άλλο παράλληλο ή κύριο επάγγελμα

Για την παράλληλη απασχόληση του, εκτός από την μουσική αναφέρει:

Ο πατέρας μου ήτανε ψαράς […]. Μετά, κάτι ο αδελφός μου είχε βάρκα και έπαιρνα τα ψάρια και τα πουλούσα. Είχα πάρει τρίκυκλο.

• Διαδρομές στο χώρο και στο χρόνο

Ο Τρύφωνας Κατής κατάγεται από το χωριό Τσιμάνδρια της Λημνού. Το 1948, σε ηλικία 19 ετών εγκαταστάθηκε στην Αθήνα για 4 χρόνια, Εκεί, παράλληλα με τις άλλες επαγγελματικές του δραστηριότητες, συναναστράφηκε και με μουσικούς του λαϊκού ρεπερτορίου, που ήταν ήδη σε επαφή με το χώρο της δισκογραφίας:

Σύχναζα εκεί στο καφενείο Μουσικών που σύχναζε ο Χιώτης, ο Τσιτσάνης […]. Ήτανε στην Ομόνοια […]. Λοιπόν, εκεί είχε γραμμόφωνο με χωνί και όποιος έβγαζε δίσκο το έπαιζε για να ακούν οι άλλοι. Και πήγαινα και καθόμουν κοντά στον Τσιτσάνη και στον Χιώτη. [Στον] Χιώτη να βλέπεις κάθε παιδί ερχόταν [και] βάσταν ένα όργανο στην αμασχάλη και έλεγε: ‘Μανόλη θα μου δείξεις το όργανο;’ […]. Μου λέει, εμένα, εμείς είμαστε αυτοδίδακτοι. Και πραγματικά οι πιο πολλοί ξεκινούσαν έτσι. Άλλοι ’ξεραν [μάθαιναν] μουσική μετά.

Στο χωριό Τσιμάνδρια επέστρεψε μετά την ολοκλήρωση της στρατιωτικής του θητείας. Τις τελευταίες δεκαετίες διέμεινε μόνιμα στο χωριό Μούδρο της Λήμνου.

• Προσωπική και οικογειακή πορεία

Το 1952, Τρύφωνας Κατής υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία. Στο διάστημα αυτό η ενασχόληση του με τη μουσική αφορούσε κυρίως τη διασκέδαση των οπλιτών:

Το ’52 πήγα φαντάρος και απολύθηκα μετά δυο χρόνια […]. Στο στρατό έκανα ψυχαγωγία μόνο […]. Και στο Μεσολόγγι που ’χε σταθμό είχε ένα κλαρίνο εκεί και κάναμε εκπομπή. [Συνήθως] με παίρνανε οι αξιωματικοί στη λέσχη, μετά στην Ξάνθη στη λέσχη που πήγα, μετά στον Έβρο […]. Στην Ξάνθη [θυμάμαι] είμαστε καλά όργανα, είμαστε έξι όργανα. Μετά πήγαινα ψυχαγωγία στα Φυλάκια επάνω στα χωριά στον Έβρο, πάνω απ’ το Διδυμότειχο. Ε, μετά, το ’54, απολύθηκα.

Μετά την ολοκλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων, ο Τρύφωνας Κατής επέστρεψε στα Τσιμάνδρια της Λήμνου για μόνιμη, πλέον, εγκατάσταση. Την περίοδο αυτή το μεταναστευτικό ρεύμα υπήρξε ιδιαίτερα έντονο, επηρεάζοντας την κοινωνική ζωή του τόπου. Όπως αναφέρει ο Τ. Κατής:

Να σου δείξω γράμματα από ’κει να κλαις. Από την Γερμανία απ’ την Γαλλία, απ’ την, την Αυστραλία απ’ την Αμερική. Ένας τραγουδιστής που ’χαμε στην ΕΡΤ ο Γιώργος ο Στεφανιδάκης, που ’παιζε κιθάρα, ήτανε στην Αμερική. Μου λέει: ‘Τ’ όνομά σου; Από πού είσαι; Έλα κάτω, λέει, και θα δεις που θα πιάσεις πολλά λεφτά’. Μου το είπε γιατί έφευγαν πολλοί μετανάστες και παν’ στους μετανάστες πηγαίναν και οι ξένοι, οι αυτοί, ας το πούμε οι Αμερικάνοι, οι Αυστραλοί, γιατί τους αρέσουν τα μπουζούκια. Δεν πήγα πουθενά, όμως, έμεινα εδώ στην Λήμνο.