|
Βαλάσης Νίκος | Λέσβος | Βιογραφικά στοιχεία
• Τόπος γέννησης

Στύψη, Λέσβος
• Χρόνος γέννησης

1928
• Στοιχεία καταγωγής

Ο Νίκος Βαλάσης γεννήθηκε και ζει στη Στύψη Λέσβου, το 1928.

• Ιδιότητα

Ο Νίκος Βαλάσης είναι ερασιτέχνης τραγουδιστής.

• Γονείς

Οι γονείς του ήταν από τη Στύψη και ο πατέρας του, Στέλιος Βαλάσης, ήταν οικοδόμος:

Τυγχάνω να είμαι από οικογένεια, ο πατέρας μου ήταν μάστορας, οικοδόμος, μάστορας, αρχιπελεκάνος. Έχτιζε σπίτια και πελεκούσε πέτρες και μαραγκός μαζί, και μαραγκός και χτίστης και πελεκάνος. Την εκκλησία [της Αγίας Τριάδας στην Στύψη], ι πατέρας μ’ τ’ν έχ’ κάν’. Έχ’ κάτ’ πόρτις, κάτ’ πράγματα, ι πατέρας μ’ τσ’ έχ’ κάν’. Να μέσα στου χουριό τα έκανι. Του ’28 [1928] έκανε εμ την εκκλησία, εμ του σχουλιό. Κι του εργοστάσιου του [Ελαιουργικού] Συνεταιρισμού έχ’ φτιάξ’ κι τα καλύτερα σπίτια εδώ. Κι από κει ξεκινήσαμε, κι τ’ αδέρφια μου και εγώ. Ο πατέρας μ’ ήταν κτίστης και μαραγκός και όλα, την οικοδομή την έπαιρνε από το θεμέλιο κι ήθιλι να σ’ δώσ’ του κλειδί, κι τα τζάμια ακόμα! Με τα χέρια τα φτιάχναμε όλα! Ένα πάτωμα να ροκανίζεις, είνι μιγάλους αγώνας.

Ο πατέρας του Ν. Βαλάση είχε συνεργείο με τους γιούς του. Όταν το έργο που αναλάμβαναν ήταν πολύ μεγάλο, όπως π.χ. μια εκκλησία ή ένα βιομηχανικό κτίριο, συνεργάζονταν και με άλλους πελεκάνους για την εξαγωγή της πέτρας, που την προμηθεύονταν συνήθως από την περιφέρεια τους. Οι συνεργάτες τους προέρχονταν από άλλα χωριά που είχαν ανάλογη παράδοση στην οικοδομική, όπως ήταν η Αγία Παρασκευή και η Ανεμότια. Πριν το 1912 ο πατέρας του είχε μεταναστεύσει στον Καναδά:

Λοιπόν, ο πατέρας μ’ ιμένα, έφ’γει στουν Καναδά, από δω. Τσ’ τσυνηγούσαν να τσ’ πάρν’ στρατιώτες οι Τούρκ’, τσι σ’κουθούκαν τα παλκάρια τσι φύγαν στουν Καναδά. Βέβαια πριν το ’12 [1912]. Τσ’ από κεί πήγαν στν’ Αμερική. Τώρα πότι έγινι πιά, του ’12 έγινι η επανάστασ’; [Η απελευθέρωση της Λέσβου από τους Τούρκους]. Γραφτήκαν τότις εθελοντές απ’ την Αμερική, τσι ήρταν εδώ τσι πολεμίσαν.

• Οικογενειακή κατάσταση

Ο Ν. Βαλάσης έχει τρεις γιούς παντρεμένους, που συνεχίζουν το επάγγελμα του οικοδόμου και μένουν στη Στύψη. Για τη γυναίκα του επισήμανε ότι:

Εγώ μι ντ’ γυναίκα μ’ είχα ιστουρία μιγάλ’. Πουλλά χρόνια, απού μικροί. Κι οι γουνείς μ’ δεν ηθέλαν να ντ’ πάρου, θέλαν πλούσια να πάρου. Αλλ’ άμα ντ’ θέλ’ς εσύ δε λουγαριάζ’ς ούτι προίκα, ούτι τίπουτα.

• Άλλο παράλληλο ή κύριο επάγγελμα

Εκτός από την ερασιτεχνική ενασχόλησή του με το τραγούδι ο Ν. Βαλάσης ήταν οικοδόμος, επάγγελμα που το διδάχτηκε από τον πατέρα του. Αρχικά είχε συνεργείο με τον πατέρα του και τους αδερφούς του και αργότερα με τους γιούς του. Αναλάμβανε ποικίλες «οικοδομικές» εργασίες, όπως χτίσιμο σπιτιών, κατασκευές βρυσών, πλακοστρώσεις δρόμων με πέτρα, στη Στύψη, αλλά και στις περιφέρειες της Καλλονής και του Μολύβου:

Τυγχάνω να είμαι από οικογένεια, ο πατέρας μου ήταν μάστορας, οικοδόμος, μάστορας, αρχιπελεκάνος. Έχτιζε σπίτια και πελεκούσε πέτρες και μαραγκός μαζί. Κι από κει ξεκινήσαμε, κι τ’ αδέρφια μου και εγώ […]. Εδώ δίπλα στου καφενείο έχ’ μια βρυσούλα, που είν’ πέτριν’ κι τσ’ έχουμι κάν’ ιμείς, τζάκια ωραία [κατασκευάζαμε], απ’ όλα φτιάχνουμι. Δεν πιάνουμι σέτια, γιατί δε μας αφήνουν οι δουλειές, όταν έχ’ς μια δουλειά, να πας να φτιάχν’ς σέτια στα κτήματα; Αυτά τα κάνουμε στα δικά μας τα κτήματα […]. Ι Μόλυβους, εγώ έκανα του Τζαμί [την αναπαλαίωση], κι έριξα τα ντουβάρια κι βρήκα μιναρέ μέσα, εγώ τα ‘χω κάν’ αυτά. Απάνω στο Κάστρο [του Μολύβου], ούλα τα πλακόστρωτα εγώ με το γιό μ’ τα ‘χουμι κάν’.

Επίσης κατασκεύαζε «ντουσιμέδες» [λιθόστρωτους δρόμους]:

Απ’ τη Σκάλα του Μολύβου μέχρι απάνω που έχ’ ένα πλακόστρωτο, εγώ τα ‘χω κάν’. Στη Σκάλα Καλλονής, μεσ’ στην Καλλονή που έχ’ έναν δρόμου που είνι σα ψηφιδωτό οι πέτρες, είνι παλιά πέτρα. Εμείς τα ‘χουμι κάν’.

Τις πέτρες τις προμηθεύονταν από την γύρω περιοχή της Στύψης:

Εδώ τα βουνά είνι ούλου πέτρα. Έξω απ’ του χουριό που ‘χει ένα εκκλησάκ’, ι Άγιους Γιώργ’ς, εκεί έχ’ την καλύτερη πέτρα. Και η εκκλησία από κει είνι φτιαγμέν’. Κι ου [Ελαιουργικός] Συνεταιρισμός. Αλλά για να μη γκρεμίσ’ τώρα, του απαγορέψαν να ντ’ δουλεύ’ ντ’ πέτρα αυτή.

Παράλληλα ασχολούνταν με αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες, για οικιακή κυρίως χρήση, όπως ελαιοκαλλιέργεια, καλλιέργεια καπνού παλαιότερα και εκτροφή προβάτων:

Εμένα που με βλέπς', έχω ελιές, τσι είχα τσι κατό τσιφάλια πρόβατα. Ήθιλα να σκουθώ προυί, να αρμέξου τα πρόβατα, να πάου στου τυροκομείου του γάλα, κι ύστερα να πάω στ’ν δ’λειά! Του βράδ’ πάλι απ’ τη δουλειά έρχουμνα στου χουριό κι ήθιλα να πάω στα πρόβατα κι έρχουμνα στ’ς έντεκα η ώρα του βράδ’!

• Προσωπική και οικογειακή πορεία

Ο Ν. Βαλάσης παρουσιάστηκε στο στρατό το 1949:

Εγώ υπηρέτησα όλη τη θητεία μου στη Θεσσαλονίκ’. Αλλά βγήκα ορισμένες φορές μέχρι […], στου Σουχό πήγα. Έκανα και στην Αλεξανδρούπολη.