|
Δημηνάκης Κώστας | Λήμνος | Βιογραφικά στοιχεία
• Τόπος γέννησης

Καλλιόπη, Λήμνος
• Χρόνος γέννησης

1933
• Ιδιότητα

Ο Κώστας Δημηνάκης έπαιζε επαγγελματικά κλαρίνο, από το 1955 έως το 1975.

• Γονείς

Ο πατέρας του ήταν αγρότης και κτηνοτρόφος

• Οικογενειακή κατάσταση

Έγγαμος με δύο κόρες.
• Άλλο παράλληλο ή κύριο επάγγελμα

Επειδή η επαγγελματική ενασχόληση με τη μουσική δεν επαρκούσε για να καλύψει τις βιοποριστικές του ανάγκες, ο Κώστας Δημηνάκης ασχολήθηκε με τη βαμβακοκαλλιέργεια, από το 1955 και μετά:

[…] ε, νέος ήμουνα είχα ασχοληθεί και με τη βαμβακοκαλλιέργεια […]. Αυτά πρέπει ν’ αρχίσανε, ήρθα το ’55, ξεκίνησαν το ’54, ’53, τότε άρχισαν. Το ’55, ’56, ’57, άρχισαν μαζικά [...]. Μέχρι τότε όλα ήταν με το χέρι, αλλά είχαμε ωραία ποιότητα με μακριές ίνες το μπαμπάκι εδώ κι ήταν περιζήτητο. Αλλά έφυγε έπειτα ο κόσμος στο εξωτερικό, Αθήνα, Αυστράλια, σιγά-σιγά τα εγκαταλείψανε, δεν έβγαινε και τόσο πολύ, κουραστικό […]. Δεν ήταν για την αρρώστια [του βαμβακιού], ήταν ότι είχε βαμβάκια πάνω, κάτω στην Πελοπόννησο […]. Όλα μηχανοκαλλιέργεια είναι εκεί, πηγαίνει τρακτέρ, το οργώνει, το σπέρνει με το σπορέα, το σκαλίζει, ρίχνει φάρμακο δε βγαίνουν χόρτα, λίγο το σκαλίζει πάλι με το τρακτέρ, έπειτα με πυραύλους, ποτίζουνε, το αφήνει λίμπερτο, να το πω λημνιά, ελεύθερο το νερό, έπειτα πηγαίνει και το μαζεύει με την κομπίνα [θεριστική μηχανή] και δε βάζει το χέρι του καθόλου. Αλλά εμείς ξεκινούσαμε απ’ την αρχή με τα βόδια να το οργώσουμε, να το βάλουμε με τα χέρια έτσι, να το σκαλίσουμε με το χέρι, να φτιάξουμε τα αυλάκια με το χέρι, να το ποτίσουμε, να του δώσεις πέντε έξι νερά, νερά δεν έχει η Λήμνος πολλά, λίγα νερά, μαρτυρική τυραννία σε μεγάλο βαθμό […]. Εγώ νοίκιαζα χωράφια. Δυστυχώς νοίκιαζα, ακριβά τα ενοίκια [...]. Τα περισσότερα χωράφια ήταν ζευγάρια, τα ’χαν […] Αιγυπτιώτες [δηλαδή Λημνιοί που είχαν μεταναστεύσει στην Αίγυπτο].

Όταν σταμάτησε να παίζει επαγγελματικά κλαρίνο, από το 1975 και μετά, ο Κώστας Δημηνάκης αφιερώθηκε σε αγροτικές εργασίες, κυρίως στη μελισσοκομία, αλλά και στην ελαιοκαλλιέργεια:

Με καθυστέρηση τα κάναμε όλα, λέγαμε ελιές δεν γίνονται εδώ στη Λήμνο, αυτή την έννοια είχαμε, παρόλο ότι ο Όμηρος αναφέρει ότι το νησί ήτανε σκεπασμένο από ελιά πριν 2.500 χρόνια. Εμείς πιστεύαμε, επί ημερών μου δηλαδή, ότι ελιές δεν γίνονται στη Λήμνο κι όμως στη Λήμνο γίνονται ελιές και τώρα θα φτιαχτεί ελαιοτριβείο. Με τον αδερφό μου βάλαμε μαζί ελιές, εκείνος στη Μυτιλήνη, εγώ εδώ, οι δικές μου απόδωσαν περισσότερο, πιο νωρίτερα και περισσότερα. Η αμάθεια ήτανε εκείνη που μας έκανε αυτά τα πράγματα, να μη βάλουμε δέντρα. Τώρα δυστυχώς το πράγμα αγρίεψε διότι έφυγε ο κόσμος πια, νιάτα δεν μένουν, νέοι δεν μένουν, τι ελιές να βάλουνε, τι δέντρα να βάλουνε αφού δεν έχει κανέναν. Δε μένει νέος μέσα στο χωριό, γάμος δε γίνεται, βαφτίσια δε γίνεται, μόνο κηδείες γίνονται....

• Διαδρομές στο χώρο και στο χρόνο

Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον εμφύλιο, οι οικονομικο - κοινωνικές ανακατατάξεις που είχαν άμεσο αντίκτυπο στην αγροτική δομή της οικονομίας της Λήμνου, οδήγησαν πολλούς νέους στη μετανάστευση, είτε στην Ελλάδα, είτε στο εξωτερικό. Έτσι και ο Κώστας Δημηνάκης, σε ηλικία 16 ετών, το 1949, πήγε στην περιφέρεια της Καβάλας κοντά σε ένα θείο του που είχε ήδη μεταναστεύσει εκεί:

Ε, ναι, δούλευα, δώδεκα ώρες, μπαξέδες [...]. Δούλευαν κι άλλοι χωριανοί. Ο κόσμος φεύγανε […] όταν ήταν Οθωμανικό πηγαίνανε εκεί πέρα στη Μικρά Ασία, έπειτα όταν έκλεισε η Μικρά Ασία, πηγαίνανε στη Μακεδονία, όταν ήρθαν οι πρόσφυγες το ’22 πηγαίνανε στη Μακεδονία στα καπνά, φτιάχνανε κάποιους δρόμους, έπειτα τα οχυρά του Μεταξά, στο Ρούπελ, πώς λεγόταν εκεί πέρα […]. Όλοι μεταναστεύανε από τη Λήμνο διότι ήταν φτωχό το νησί, όλοι νέοι και μετά γυρίζαν […]. Ναι νέοι, δεκαπέντε, δεκατεσσάρων και δεκαοχτώ χρονώ έφευγαν να πάνε Μικρά Ασία, το ίδιο συνέβαινε κι εδώ πέρα […]. Αλλά ήταν και μεγαλύτεροι, μερικοί οι οποίοι δεν είχαν κτήματα πηγαίνανε στη Μικρά Ασία, πηγαίνανε στη Μακεδονία, δουλεύανε καμιά φορά το καλοκαίρι σε δρόμους, καπνά το περισσότερο, και γυρνούσαν και περνούσαν το χειμώνα τους στη Λήμνο. Φτωχό μέρος […]. Εγώ στο μπαχτσέ που πήγα είχα ένα θείο και ο θείος μου με πήρε και μ’ έβαλε […]. Μέναμε στους μπαξέδες, είχε σπίτια, έρημα σπίτια, καθιστά. Ε, δουλεύαμε στα περιβόλια, στο μπαξέ δηλαδή, ντομάτες, αγγούρια, σύμφωνα με την περίοδο, τότε ήταν οι ντομάτες και τα αγγούρια. Όλο το χρόνο, εκεί μέναμε….
Στην Καβάλα ο Κώστας Δημηνάκης παρέμεινε συνολικά δύο χρόνια. Το 1950, με τις συστάσεις του Αρχιμουσικού της Μπάντας του Δήμου, κατάφερε να εξασφαλίσει μία θέση στην περισυλλογή των σκουπιδιών, ως υπάλληλος του Δήμου Καβάλας. Η εργασία αυτή ήταν λιγότερο κοπιαστική και πιο προσοδοφόρα από την εργασία στους μπαξέδες.

Το 1960-61, αμέσως μετά το γάμο του, μετανάστευσε στη Μύκονο για να εργαστεί στα μεταλλεία:

Δεν μπορούσες να επιβιώσεις με σκέτος μουσικός, γιατί δεν είχε πολύ δουλειά, ένα γάμο, ένα πανηγύρι. Ε, καμιά φορά ήτανε μια παρέα δυο - τρία άτομα, τέσσερα - πέντε - δέκα, γουστάρανε να παίξουνε μουσική, σου λέγανε έλα εδώ πέρα να παίξουμε. Κι αυτό εδώ πέρα το έκανα και στη Μύκονο [...]. Πρέπει να ήταν το 1960-1961. Το 1960 μόλις παντρεύτηκα, πήρα την γυναίκα μου και την πήγα εκεί. Η Μύκονος είναι ένας βράχος, μια κατάρα δηλαδή, πιο καταραμένο νησί δεν μπορεί να υπάρχει, μ’ έριξε η μοίρα μου αφού παντρεύτηκα, δεν είχα τίποτα, πήγα στη Μύκονο στα μεταλλεία, έχει μεταλλεία εκεί πέρα, αλλά πήρα και το όργανο μαζί μου, πήρα το κλαρίνο γιατί έπαιζα και ακορντεόν, μετά απ’ το κλαρίνο χρειάστηκε και ακορντεόν και πήρα ακορντεόν και πήρα και κλαρίνο [...]. Ε, δουλειά στα μεταλλεία, τότε δεν υπήρχαν τότε τα αυτά, τα μαγνητόφωνα, ούτε τίποτα, και μας φωνάζανε και παίζανε στο καφενείο κάθε βράδυ Σαββατοκύριακα […].

Το 1968-69, ο Κώστας Δημηνάκης μετανάστευσε για δύο χρόνια στη Γερμανία:

Στη Γερμανία πήγα δυο χρόνια. Πήγα στη Γερμανία εκεί πέρα να πάρω ένα αμάξι, αλλά τότε δεν ήτανε εύκολο […]. Αυτά τα οποία είναι τέσσερις κινήσεις, τραβάνε, επειδή το ’θελα, τύπου τρακτέρ, το ’χουμε εδώ πέρα, αυτοκίνητο είναι για να μεταφέρω τα μελίσσια από το ένα μέρος στο άλλο και πήγα κάνα - δυο χρόνια. Στη χούντα μέσα πήγα, το 1968, 1969. Στα τούβλα δούλευα, στις πέτρες. Σε εργοστάσιο, τούβλα που φτιάχνανε, πυρότουβλα.

• Προσωπική και οικογειακή πορεία

Το 1951, παρουσιάστηκε ως εθελοντής, με ειδικότητα μουσικού, στην Αεροπορία για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία:

Ε, είδα πως πρέπει να πάω στρατιώτης, λέγω να πάω εθελοντής, να πάω στη μουσική. Λέγω να πάω και στο Ωδείο, να πάω και στο Ωδείο […]. Σε ποια μουσική να πάω; Παίρνανε τότε εθελονταί η αεροπορία, ΕΒΑ, λεγόταν, Ελληνική Βασιλική Αεροπορία. Λέω θα πάω εκεί - ζητούσαν εθελονταί - δηλώνω ότι είμαι μουσικός, πράγματι, φεύγω από το Δήμο, πάω βασική εκπαίδευση, μας βγάζουνε να πάμε για τη μουσική κατευθείαν […]. Στον Άραξο, στον Άραξο ήταν η βασική εκπαίδευση. Τέλος πάντων κάναμε δυο μήνες τη βασική εκπαίδευση […]. Πήγα στο Παλαιό Φάληρο, στον Ιππόδρομο, ακριβώς δίπλα ήταν, οι μουσικοί ήταν πα’ στη γωνία του Ιπποδρόμου, στη θάλασσα κοντά τότε […]. Πήγαμε εκεί πέρα, με κρατήσανε εμένα γιατί ήξερα μουσική, τότε δεν υπήρχαν μουσικοί, μέσα από τον Εμφύλιο, μέσα από την Κατοχή, ποιος θα πάει μουσικός; Και αμέσως με κράτησαν. Μόλις πήγα, λέω κατευθείαν Ωδείο την ίδια χρονιά. Όποιος ήθελε πήγαινε στο Ωδείο δωρεάν διότι ήμασταν στρατιώτες. Ε, πήγα εκεί πέρα κάπου τρία χρόνια. Στο Ωδείο Αθηνών, κάπου τρία χρόνια, ήθελα ακόμα έναν χρόνο για να βγω αρχιμουσικός, αλλά σαν απολύθηκα, δεν είχε δουλειά τότε, δεν ήταν όπως σήμερα, έψαξα να βρω δουλειά για να συνεχίσω να γίνω αρχιμουσικός, ένα χρόνο ήθελα ο καημένος, δε μπόρεσα, αναγκάστηκα κι έφυγα κι ήρθα στη Λήμνο….