|
Γιαμαίος Γιάννης | Σάμος | Βιογραφικά στοιχεία
• Τόπος γέννησης

Αγαθονήσι, Σάμος
• Στοιχεία καταγωγής

Γεννήθηκε στο Αγαθονήσι και κατοικεί στην Σάμο.

• Ιδιότητα

Ο Ιωάννης Γιαμαίος είναι μουσικός και παίζει βιολί. Επαγγελματικά δραστηριοποιείται στη Σάμο.

• Γονείς

Ο πατέρας του, Σταύρος Γιαμαίος, [γεννηθείς το 1932] κατοικεί στο Αγαθονήσι. Επαγγελματικά ασχολούνταν με την κτηνοτροφία, ενώ παράλληλα έπαιζε βιολί σε γλέντια του νησιού:

Ο πατέρας μου είναι 74 [χρονών] […]. Βοσκός ήτανε ο άνθρωπος στ’ Αγαθονήσι. Δεν ασχολήθηκε με ψάρεμα. Στ’ Αγαθονήσι ή βοσκός ή ψαράς κει θα είσαι, τίποτα άλλο […]. Ο πατέρας μου πολλά χρόνια [παίζει] […]. Έπιανε το βιολί, όποτε είχε γλέντι μόνο, αλλά για το Αγαθονήσι ήτανε, δηλαδή, επάγγελμα. Μ’ αυτό μας μεγάλωσε […].

Ο παππούς του Ιωάννη Γιαμαίου αναφέρει:

Παπάς ήτανε […]. Ψάλτης φοβερός […]. Δεν είχε τελειώσει βυζαντινή. Πραχτικά, ακουστικά είχε μάθει. Έμαθε της εκκλησίας το τυπικό - πώς το λένε το τυπικό - και ήξερε τα πάντα. Ήξερε τους ήχους να πιάνει, όλους.

• Οικογενειακή κατάσταση

Από το οικογενειακό περιβάλλον του Ιωάννη Γιαμαίου με τη μουσική ασχολήθηκε και ο πατέρας του Σταύρος [βιολί]:

Μόνος του [έμαθε] […]. Και ότι ακούσματα είχε - δηλαδή αυτά τα κομμάτια που έμαθε - από ό,τι μου λέει, τα άκουγε μία φορά και [τα μάθαινε]. Ερχόντουσαν κάποιοι άλλοι παλιοί οργανοπαίχτες από άλλα νησιά, από Πάτμο, από Λέρο να κάνουνε ένα γάμο στο Αγαθονήσι και καθότανε κι έστηνε το αφτί και άρπαχνε, ας πούμε, τα κομμάτια. Αλλά τα μαθαίνανε, γιατί όλη νύχτα που παίζανε παραπάνω από δέκα κομμάτια δεν ακουγόντουσαν.

Ο Σταύρος Γιαμαίος συμμετείχε ως μουσικός σε δρώμενα του Αγαθονησίου και της Σάμου. Μαζί του έπαιζε και ο αδερφός του Γιώργος [λαουτο]:

Με ένα θείο μου [Γιώργος] εκεί έπαιζε λαούτο […]. Λίγο λαούτο έπαιζε […]. [Στο Αγαθονήσι έπαιζε] στα γλεντάκια αυτά που κάναμε, συνήθως, τις γιορτές […]. Γιορτές, κάνα γάμο, όποτε παντρευόντουσαν […]. Τα γλέντια γινότανε Πάσχα, Απόκριες, αναμεταξύ τους - δε χρειάζονταν να ’ναι στημένο όπως τώρα […]. Στη Σάμο παλιότερα έπαιζε […]. Τότε ήμασταν πιτσιρίκια εμείς και έπαιζε ο μπαμπάς μου με το θείο μου […]. Τους παίρνανε με το καΐκι και τους φέρνανε Πυθαγόρειο. Παίζανε το βράδυ στο Πυθαγόρειο και επειδή το μέσο μεταφοράς στο Αγαθονήσι ήταν κάθε Τρίτη ερχόντουσαν Δευτέρα εδώ και Τρίτη έφευγαν με τα καραβάκια και πηγαίνανε στο Αγαθονήσι. Τα καλοκαίρια ερχόντουσαν πολλές φορές.

Το ρεπερτόριο του Σταύρου Γιαμαίου περιλάμβανε, κυρίως, παραδοσιακά τραγούδια της Δωδεκανήσου. Επίσης, έπαιζε και τα επονομαζόμενα ‘ευρωπαϊκά’ όπως βαλς και ταγκό:

Ο μπαμπάς έπαιζε πολύ, πιο πολύ παραδοσιακά. Και το ύφος, και το ύφος παραδοσιακό […]. Δωδεκανησιακά. Λέρικα, ξέρω ’γω, της Λέρου κομμάτια, της Καλύμνου, της Κω […]. Από κει από Δωδεκάνησα. Από Σάμο έπαιζε […], δεν ήξερε πέρα από τον ‘Πλατανιώτικο’, του ‘Πλάτανου’ το κλασικό [που] παίζεται παντού, [και] τη ‘Σαμιώτισσα’. Τα παραδοσιακά της Σάμου είναι διαφορετικά […]. Έπαιζε και ευρωπαϊκά. Έπαιζε ένα βαλς, ένα ταγκό με το βιολί. Εγώ δεν ξέρω να παίξω. Δεν έχω κάτσει να μάθω τέτοιο πράμα […]. Επίσης, ο μπαμπάς μου έπαιζε ένα πολύ παλιό τραγούδι για τους ναυτικούς, όταν φεύγανε και πήγαιναν στα καράβια. Αλλά το ταίριαζε ανάλογα με το όνομα, ξέρω ’γω, έλεγε: ‘Ο Μανολιός μπαρκάρισε και πήγε στα βαπόρια και άφησε τη γυναίκα του να κοιμάται χώρια’. Και έλεγε κάτι τέτοια στιχάκια παλιά. Τα κομμάτια αυτά δεν τα παίζουμε […]. Μετά παίζανε πολύ της Αστυπαλιάς, ‘Το κάστρο της Αστυπαλιάς’, που είναι παραδοσιακό της Αστυπάλαιας. Την ‘Ντούρνα’ έτσι λέγεται.

Με τη μουσική ασχολήθηκαν και τα αδέρφια του Ιωάννη Γιαμαίου, με τους οποίους και συνεργάζεται:

Γιαμαίοι. Έτσι μας ξέρουνε. Λένε: ‘Θα ’ρθουνε οι Γιαμαίοι από το Αγαθονήσι ή τα παιδιά από το Αγαθονήσι’.

• Διαδρομές στο χώρο και στο χρόνο

Ο Ιωάννης Γιαμαίος, σε ηλικία 18 ετών, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Στην Σάμο επέστρεψε για μόνιμη πλέον εγκατάσταση, το 1997:

Δεκαοχτώ χρονών, τελειώνοντας το γυμνάσιο, έφυγα. Πήγα Αθήνα για να τελειώσω σχολή υδραυλικά, αλλά συγχρόνως ήταν ευκαιρία να πάω να μάθω και βιολί. Αλλιώς να πήγαινα μόνο για βιολί δε γινότανε […]. Το 1997 ήρθα μόνιμα.

• Προσωπική και οικογειακή πορεία

Ο Ιωάννης Γιαμαίος αναφέρεται στην επιρροή των μουσικών του ακουσμάτων από τον πατέρα του Σταύρο:

Τα ακούσματα μας ήταν από τον μπαμπά […]. Στ’ Αγαθονήσι τώρα δεν είχαμε ούτε ρεύμα μέχρι το 1984. Επομένως, δεν είχαμε, όχι κασετόφωνο, τίποτα, τίποτα. Τα ακούσματα [ήταν] μόνο από τον μπαμπά […]. Κι έτσι επηρεαστήκαμε […]. Έτσι επηρεαστήκαμε και εμείς και σιγά - σιγά ο ένας λαούτο, ο άλλος βιολί, ο άλλος μπουζούκι και κάναμε την ορχήστρα.

Για την επιλογή του να επιδοθεί στο βιολί αναφέρει:

Επηρεάστηκα από ένα φίλο μου που είχε κάνει στον Κόρο βιολί και ήρθε στο πανηγύρι του αγίου Παντελεήμονα. Είναι τα παιδιά που σας λέω από την Πάτμο. Ήταν ο θείος, που έπαιζε βιολί, και τα δυο του παιδιά και ο ανιψιός, ο ανιψιός του. Ο Γαμπιεράκης ο Μιχάλης, ο οποίος έχει κάποια Κονιτοπούλου, τη Νάσια την Κονιτοπούλου έχει … έχει παντρευτεί. Μένει Αθήνα, δουλεύει επαγγελματικά αυτός. Απ’ αυτόν επηρεάστηκα. Άκουσα το βιολί που είχε έρθει τότε να παίξει και τρελάθηκα.

Ο Ιωάννης Γιαμαίος στη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας είχε την ευκαιρία να ασχοληθεί με τη μουσική. Ο ίδιος περιγράφει:

Παρουσιάστηκα στην Κόρινθο, μπήκα στην ορχήστρα […]. Μετά στην Αθήνα πήγα Χαϊδάρι και από ’κει πήγα στη Ρόδο, πάλι με το βιολί, και αφού πήγα στη Λέρο, δούλευα και στο κέντρο […]. Εγώ έπαιζα νησιώτικα. Άλλα παιδιά [έπαιζαν] λαϊκά. Είχα περάσει και κάποια λαϊκά, κάποια κομμάτια βιολιού.